Evden satış ve esnaf muafiyeti: El emeği ürünlerde vergi muafiyeti rehberi

Örgü, takı, sabun, mum, seramik, reçel, erişte... Evde kendi emeğinizle ürettiğiniz ürünleri internetten satmak isteyen pek çok kişinin aklındaki ilk soru aynı: "Vergi levhası almam gerekiyor mu?"

Gelir Vergisi Kanunu'ndaki esnaf muafiyeti, belirli şartları sağlayan ev üreticilerinin vergi mükellefi olmadan satış yapabilmesine imkân tanır. Bu rehberde muafiyetin genel çerçevesini, şartlarını ve sık yapılan hataları anlatıyoruz.

Önemli not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Muafiyet şartları ve hasılat sınırları zaman içinde değişebilir. Satışa başlamadan önce bağlı olduğunuz vergi dairesine veya bir mali müşavire danışın.

Evden satış yapmak yasal mı?

Evet. Evde ürettiğiniz ürünleri satmak yasaldır. Sorulması gereken soru "yasal mı" değil, "hangi statüde satış yapacağım" sorusudur. İki temel yol vardır:

• Vergi mükellefi olarak satış: Şahıs veya limited şirket kurarsınız, fatura keser ve vergi beyannamesi verirsiniz.
• Esnaf muafiyeti kapsamında satış: Şartları sağlıyorsanız vergi mükellefi olmadan, muafiyet belgesiyle satış yaparsınız.

Esnaf muafiyeti nedir?

Gelir Vergisi Kanunu'nun 9. maddesi, bazı küçük çaplı faaliyetleri gelir vergisinden muaf tutar. Bu maddenin 6. bendi, evde imal edilen ürünlerin işyeri açılmadan satışını kapsar. Düzenlemeyle birlikte bu ürünlerin internet üzerinden satışı da muafiyet kapsamına alınmıştır.

Muafiyet kapsamındaki kişiler fatura kesmez, defter tutmaz ve gelir vergisi beyannamesi vermez. Bunun yerine vergi dairesinden alınan esnaf muafiyeti belgesi ile faaliyetlerini sürdürür.

Esnaf muafiyetinin şartları

Genel olarak aranan şartlar şunlardır:

1. Ürünler evde üretilmeli: Satılan ürünler sizin ve ev halkınızın emeğiyle evde üretilmiş olmalıdır. Başka bir yerden alıp sattığınız hazır ürünler muafiyet kapsamına girmez.
2. İşyeri açılmamalı: Dükkân, atölye veya mağaza açılmamalı, üretim ve satış evden yapılmalıdır.
3. Dışarıdan işçi çalıştırılmamalı: Üretime yalnızca ev halkı katılabilir.
4. Hasılat sınırı aşılmamalı: İnternet üzerinden yapılan satışlarda, yıllık satış tutarının asgari ücrete bağlı olarak belirlenen bir sınırı aşmaması gerekir. Sınır her yıl güncellendiği için güncel tutarı vergi dairenizden öğrenin.
5. Satış bedelleri banka hesabından tahsil edilmeli: İnternet satışlarında ödemelerin bu amaçla kullanılan bir banka hesabı üzerinden alınması gibi ek şartlar bulunur.

Sınırı aştığınızda veya şartlardan birini kaybettiğinizde muafiyetten çıkar ve vergi mükellefi olmanız gerekir.

Esnaf muafiyeti belgesi nasıl alınır?

1. İkametinizin bağlı olduğu vergi dairesine başvurun (bazı vergi daireleri internet vergi dairesi üzerinden de başvuru kabul eder).
2. Kimlik bilgilerinizi ve ürettiğiniz ürünlerin türünü bildirin.
3. Vergi dairesi şartları sağladığınızı değerlendirdikten sonra esnaf muafiyeti belgesini düzenler.
4. Belge belirli bir süre için geçerlidir; süresi dolduğunda yenilemeyi unutmayın.

Hangi ürünler esnaf muafiyetine girer?

Evde el emeğiyle üretilen ürünler genellikle muafiyet kapsamındadır. Örneğin:

• El örgüsü giysiler, bebek ürünleri, oyuncaklar
• Takı, boncuk ve aksesuar
• Doğal sabun, mum, kolonya
• Seramik, ahşap ve dekoratif ürünler
• Reçel, tarhana, erişte, salça gibi ev yapımı gıdalar (gıda üretiminde ayrıca gıda mevzuatına dikkat edin)
• El yapımı çanta, cüzdan, deri ürünler

Toptan alıp sattığınız ürünler, dropshipping veya başkasının ürettiği ürünlerin satışı muafiyet kapsamında değildir.

Kendi web sitemden satış yapabilir miyim?

Evet. Muafiyet internet üzerinden satışı da kapsar; kendi web siteniz, sosyal medya hesabınız veya pazaryerleri üzerinden satış yapabilirsiniz. Ancak şunlara dikkat edin:

• Yasal sayfalar yine gereklidir: Mesafeli satış sözleşmesi, ön bilgilendirme formu, iade koşulları ve KVKK metinleri tüketiciyi korur. Muaf olmanız bu yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.
• Ödeme kuruluşları ek belge isteyebilir: Kartla ödeme almak için başvururken esnaf muafiyeti belgenizi ibraz etmeniz gerekebilir. Bazı ödeme kuruluşları yalnızca vergi mükelleflerini kabul eder; başvurmadan önce sorun.
• Hasılatınızı takip edin: Yıl içindeki toplam satışlarınızı düzenli olarak kontrol edin. MağazaOn panelindeki raporlar, aylık ve yıllık cironuzu tek ekranda görmenizi sağlar.

Muafiyet mi, şahıs şirketi mi?

• Satışlarınız küçük çaplıysa, yalnızca kendi ürettiğiniz ürünleri satıyorsanız ve hasılat sınırının altında kalıyorsanız esnaf muafiyeti başlangıç için mantıklıdır.
• Hazır ürün de satmak, işyeri açmak, çalışan almak veya büyümek istiyorsanız şahıs şirketi daha uygun olur. 29 yaşından küçükseniz genç girişimci istisnası gibi teşvikleri de araştırın.

Şirket kurma sürecini e-ticaret sitesi kurmak için gerekenler yazımızda anlattık.

Sık yapılan hatalar

1. Başkasından aldığı ürünleri "el yapımı" diye muafiyet kapsamında satmak
2. Hasılat sınırını takip etmeyip sınırı aştığını fark etmemek
3. Muafiyet belgesinin süresinin dolduğunu unutmak
4. Yasal sayfalar olmadan satış yapmak
5. Gıda ürünlerinde etiket ve hijyen kurallarını göz ardı etmek

Sonuç

Esnaf muafiyeti, evde ürettiği ürünleri internetten satmak isteyenler için önemli bir kolaylık. Şartları doğru anladığınızda vergi mükellefi olmadan, yasal olarak satışa başlayabilirsiniz. Satışlarınız büyüdükçe şirket kurmayı planlamak da işinizin doğal bir sonraki adımı olur.

El yapımı ürünlerinizi satmanın farklı yollarını el yapımı ürün satışı rehberimizde bulabilirsiniz. Kendi el yapımı ürün satış sitenizi açmak isterseniz MağazaOn'u 3 gün ücretsiz deneyin.